Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου δημοσίευσε νέες οδηγίες που προβλέπουν μια σημαντική αναθεώρηση των κανόνων που διέπουν την πώληση προϊόντων ατμίσματος και νικοτίνης στην Αγγλία, την Ουαλία, τη Σκωτία και τη Βόρεια Ιρλανδία. Οι αλλαγές, που εκδόθηκαν από το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας, τίθενται σε ισχύ στις 29 Οκτωβρίου 2026 και αποτελούν μία από τις πιο ριζικές ενημερώσεις της νομοθεσίας για τη λιανική πώληση νικοτίνης στο Ηνωμένο Βασίλειο μέχρι σήμερα.
Ένα ενιαίο όριο ηλικίας πώλησης σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο#
Η κυριότερη αλλαγή είναι το ενιαίο ελάχιστο όριο ηλικίας πώλησης των 18 ετών για όλα τα προϊόντα ατμίσματος και νικοτίνης, κλείνοντας τα κενά που υπήρχαν προηγουμένως μεταξύ των εθνών και των τύπων προϊόντων. Στην Αγγλία, την Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία, οι περιορισμοί ηλικίας ίσχυαν μόνο για τα ατμιστικά προϊόντα που περιείχαν νικοτίνη· από τον Οκτώβριο, θα επεκταθούν και στα προϊόντα χωρίς νικοτίνη. Η Σκωτία περιόριζε ήδη τόσο τα προϊόντα με νικοτίνη όσο και τα προϊόντα χωρίς νικοτίνη, αλλά τώρα θα συμπεριλάβει ευρύτερα τα προϊόντα νικοτίνης — συμπεριλαμβανομένων των φακέλων νικοτίνης (pouches), των ταινιών νικοτίνης (strips) και των σφαιριδίων νικοτίνης (pearls), μαζί με τη συνθετική νικοτίνη.
Οι έμποροι λιανικής, συμπεριλαμβανομένων των διαδικτυακών πωλητών, θα υποχρεούνται νομικά να βεβαιώνονται ότι ένας πελάτης είναι 18 ετών και άνω πριν ολοκληρώσουν μια πώληση, και οι πελάτες θα πρέπει να αναμένουν ότι θα τους ζητηθεί ταυτότητα. Θα αποτελεί επίσης ποινικό αδίκημα για οποιονδήποτε ηλικίας 18 ετών και άνω να αγοράζει —ή να προσπαθεί να αγοράσει— αυτά τα προϊόντα για λογαριασμό ενός ανηλίκου, μια πρακτική γνωστή ως «αγορά μέσω τρίτου» (proxy purchasing).
Νέες ποινές για πωλήσεις σε ανηλίκους και αγορές μέσω τρίτων#
Οι έμποροι λιανικής που πωλούν σε ανήλικους πελάτες, ή οι ενήλικες που πραγματοποιούν αγορές για λογαριασμό ανηλίκου, ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με εξώδικο πρόστιμο ύψους 200 λιρών (250 λίρες στη Βόρεια Ιρλανδία, εν αναμονή της έγκρισης της Συνέλευσης) ή με μεγαλύτερο πρόστιμο κατόπιν συνοπτικής καταδίκης — έως 2.500 λίρες στην Αγγλία, την Ουαλία και τη Σκωτία, και έως 5.000 λίρες στη Βόρεια Ιρλανδία. Οι αρχές επιβολής του νόμου, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών υπηρεσιών εμπορικών προτύπων (trading standards), θα αποφασίζουν αν θα εκδώσουν σταθερό πρόστιμο ή αν θα προχωρήσουν σε ποινική δίωξη.
Απαγόρευση δωρεάν δειγμάτων και μεγάλων εκπτώσεων#
Από την ίδια ημερομηνία, θα είναι παράνομη η δωρεάν διάθεση προϊόντων ατμίσματος ή νικοτίνης —ή κουπονιών που εξαργυρώνονται με αυτά— στο κοινό, όταν ο σκοπός ή το αποτέλεσμα είναι η προώθηση του προϊόντος. Αυτό καταργεί τη διανομή δωρεάν δειγμάτων και τις προωθητικές προσφορές, είτε στο κατάστημα, είτε στο διαδίκτυο, είτε μέσω τρίτων. Μια σχετική απαγόρευση στοχεύει στις «σημαντικές εκπτώσεις», όπως η πώληση υγρών αναπλήρωσης ή συσκευών για ένα συμβολικό ποσό (π.χ. 10 πένες), κάτι που η κυβέρνηση δηλώνει ότι σχεδιάστηκε για να εμποδίσει τις επιχειρήσεις να χρησιμοποιούν τις μεγάλες εκπτώσεις ως τρόπο παράκαμψης της απαγόρευσης δωρεάν διανομής. Οι συνήθεις πωλήσεις εκκαθάρισης αποθέματος και οι τυπικές εκπτώσεις χονδρικής ή εμπορικές εκπτώσεις δεν επηρεάζονται. Συγκεκριμένα, οι υπηρεσίες διακοπής καπνίσματος που έχουν ανατεθεί από το NHS ή χρηματοδοτούνται από τους δήμους θα εξακολουθούν να μπορούν να παρέχουν δωρεάν ατμιστικά προϊόντα ή κουπόνια στους χρήστες των υπηρεσιών ως βοήθημα διακοπής, υπό την προϋπόθεση ότι αυτό γίνεται στο πλαίσιο επίσημης συμφωνίας με δημόσια αρχή.
Η παραβίαση των κανόνων δωρεάν διανομής ή έκπτωσης μπορεί επίσης να οδηγήσει σε εξώδικο πρόστιμο 200–250 λιρών ή σε δίωξη με ποινές που φτάνουν μέχρι το απεριόριστο πρόστιμο και έως δύο χρόνια φυλάκιση σε περίπτωση καταδίκης κατόπιν παραπομπής.
Απαγόρευση πωλήσεων για τους καθ’ υποτροπήν παραβάτες#
Στους εμπόρους λιανικής που συσσωρεύουν τουλάχιστον τρεις σχετικές παραβάσεις εντός μιας καθορισμένης περιόδου —δύο χρόνια στην Αγγλία, την Ουαλία και τη Σκωτία, πέντε χρόνια στη Βόρεια Ιρλανδία— μπορεί να επιβληθεί εντολή περιορισμού πώλησης ή εντολή περιορισμού εγκαταστάσεων, απαγορεύοντάς τους να πωλούν αυτά τα προϊόντα για περιόδους που κυμαίνονται από 28 ημέρες έως τρία έτη, ανάλογα με τη χώρα.
Τι δεν αλλάζει#
Οι νέοι κανόνες για το όριο ηλικίας πώλησης ισχύουν μόνο για συναλλαγές λιανικής· οι πωλήσεις χονδρικής και οι πωλήσεις μεταξύ επιχειρήσεων (B2B) παραμένουν ανεπηρέαστες, πράγμα που σημαίνει, για παράδειγμα, ότι ένας 17χρονος θα μπορούσε ακόμα να εργάζεται σε ένα κατάστημα και να αγοράζει απόθεμα ατμιστικών προϊόντων από έναν χονδρέμπορο για μεταπώληση, ή να αγοράζει προϊόντα για νόμιμη επιστημονική έρευνα. Επίσης, δεν υπάρχουν νέες απαιτήσεις ελάχιστης ηλικίας για το ποιος μπορεί να εργάζεται σε κατάστημα που εμπορεύεται αυτά τα προϊόντα στην Αγγλία, την Ουαλία ή τη Βόρεια Ιρλανδία, αν και η Σκωτία απαιτεί γραπτή εξουσιοδότηση για το προσωπικό κάτω των 18 ετών προκειμένου να πραγματοποιεί πωλήσεις.
Συνολικά, οι αλλαγές αυτές βασίζονται στον ευρύτερο Νόμο περί Καπνού και Ατμιστικών Προϊόντων του 2026 και αντικατοπτρίζουν τη συνεχή προσπάθεια της κυβέρνησης να περιορίσει την πρόσβαση των νέων και το μάρκετινγκ των προϊόντων ατμίσματος και νικοτίνης, διατηρώντας παράλληλα τον ρόλο τους ως εργαλείο διακοπής του καπνίσματος μέσω των ρυθμιζόμενων υπηρεσιών του NHS και των δήμων.
Πηγή: Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας του Ηνωμένου Βασιλείου, “Selling vaping and nicotine products,” GOV.UK, δημοσιεύθηκε 11 Αυγούστου 2026 — https://www.gov.uk/guidance/selling-vaping-and-nicotine-products
