Δέκα στους 100 καπνιστές διακόπτουν το κάπνισμα με ηλεκτρονικά τσιγάρα νικοτίνης. Μόνο έξι στους 100 τα καταφέρνουν με αυτοκόλλητα ή τσίχλες. Αυτό είναι το κύριο εύρημα της τελευταίας ανασκόπησης Cochrane — της πιο αυστηρής μορφής σύνθεσης αποδεικτικών στοιχείων στην ιατρική — η οποία ενημερώθηκε τον Αύγουστο του 2026 με δεδομένα έως τον Ιανουάριο του 2026.
Τι εξέτασε η ανασκόπηση#
Η Cochrane Collaboration διατηρεί αυτή τη μελέτη ως μια «ζωντανή» συστηματική ανασκόπηση: οι ερευνητές ελέγχουν μηνιαίως νέες μελέτες και ενημερώνουν το περιεχόμενο όποτε εμφανίζονται σχετικά στοιχεία. Η τελευταία ενημέρωση συγκέντρωσε 80 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές στις οποίες συμμετείχαν 29.861 ενήλικες καπνιστές — εννέα δοκιμές προστέθηκαν από την προηγούμενη έκδοση. Τα συμπεράσματα δεν άλλαξαν. Οι τυχαιοποιημένες δοκιμές αποτελούν το «χρυσό πρότυπο» για να απαντηθεί αν μια παρέμβαση λειτουργεί, και οι αξιολογήσεις βεβαιότητας GRADE μας λένε πόσο μπορούμε να εμπιστευτούμε κάθε αποτέλεσμα.
Η ετυμηγορία για την αποτελεσματικότητα#
Τρεις συγκρίσεις ξεχωρίζουν:
Έναντι της θεραπείας υποκατάστασης νικοτίνης (NRT): στοιχεία υψηλής βεβαιότητας ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα νικοτίνης αυξάνουν τη διακοπή κατά 61% (RR 1.61).
Έναντι ηλεκτρονικών τσιγάρων χωρίς νικοτίνη: στοιχεία μέτριας βεβαιότητας ότι βοηθούν περισσότερους ανθρώπους να διακόψουν (RR 1.34), επομένως η ίδια η νικοτίνη παίζει ρόλο.
Έναντι μόνο συμπεριφορικής υποστήριξης ή καμίας υποστήριξης: στοιχεία χαμηλής βεβαιότητας εξακολουθούν να ευνοούν τα ηλεκτρονικά τσιγάρα (RR 1.75), η οποία υποβαθμίστηκε μόνο επειδή οι συμμετέχοντες γνώριζαν ποια θεραπεία έλαβαν.
Τι ισχύει για την ασφάλεια την ηλεκτρονικών τσιγάρων;#
Οι σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν λίγες, με στοιχεία μέτριας βεβαιότητας ότι τα ποσοστά είναι παρόμοια μεταξύ ηλεκτρονικών τσιγάρων και NRT. Οι μη-σοβαρές παρενέργειες ήταν επίσης συγκρίσιμες. Δεν εντοπίστηκε σοβαρή βραχυπρόθεσμη βλάβη — αλλά οι συγγραφείς είναι σαφείς ότι απαιτούνται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες δοκιμές, καθώς οι επιπτώσεις πέραν των 12 μηνών παραμένουν άγνωστες.
Οι ουσιώδεις λεπτομέρειες#
Αυτά τα αποτελέσματα ισχύουν για ρυθμιζόμενα, ελεγμένα ηλεκτρονικά τσιγάρα νικοτίνης — όχι για προϊόντα της μαύρης αγοράς ή παράνομα προϊόντα. Όπως προειδοποίησε ένας εκ των συγγραφέων, ο Dr Jamie Hartmann-Boyce, σε ρεπορτάζ του BBC: οι μη αδειοδοτημένες συσκευές ενέχουν κινδύνους, συμπεριλαμβανομένων ασταθών μπαταριών και επιβλαβών χημικών ουσιών. Οποιοσδήποτε σκέφτεται το άτμισμα για να διακόψει το κάπνισμα θα πρέπει να χρησιμοποιεί προϊόντα εγκεκριμένα από τον εθνικό ρυθμιστικό φορέα του. Η μακροχρόνια παρακολούθηση της ασφάλειας παραμένει απαραίτητη, ενώ τα παιδιά και οι μη καπνιστές δεν πρέπει ποτέ να ατμίζουν.
Το συμπέρασμα#
Για να διακόψει πλήρως το κάπνισμα ένας καπνιστής, τα καλύτερα διαθέσιμα στοιχεία συνεχίζουν να δείχνουν προς την ίδια κατεύθυνση: τα ρυθμιζόμενα ηλεκτρονικά τσιγάρα νικοτίνης βοηθούν περισσότερους ανθρώπους να σταματήσουν το κάπνισμα από ό,τι τα παραδοσιακά βοηθήματα, χωρίς να έχει εντοπιστεί αυξημένη πιθανότητα σοβαρών παρενεργειών στις δοκιμές μέχρι στιγμής. Δεν είναι ακίνδυνα — αλλά είναι πολύ λιγότερο επιβλαβή από τη συνέχιση του καπνίσματος.
Πηγές: Lindson N et al., Electronic cigarettes for smoking cessation, Cochrane Database of Systematic Reviews 2026;(8):CD010216 | Roberts M, ‘Nicotine vapes best chance to quit smoking, major review finds’, BBC News, August 2026
