Η μελέτη με μια ματιά#
Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Κάνσας έτρεξαν μια πιλοτική δοκιμή 12 εβδομάδων με 46 ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) που κάπνιζαν και δεν είχαν πρόθεση να το σταματήσουν με εγκεκριμένες μεθόδους. Όλοι έλαβαν ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο τύπου pod με 5% νικοτίνη, σε γεύση μέντας ή κλασσικού τσιγάρου, μαζί με παρακολούθηση. Καμία ομάδα ελέγχου. Καμία σύγκριση με φαρμακευτική αγωγή. Στη 12η εβδομάδα οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε 2 ομάδες:
- Ολοκληρωμένη/κυρίαρχη μεταστροφή (επιτυχόντες) (52%): χρησιμοποίησαν ηλεκτρονικό τσιγάρο τις τελευταίες 7 ημέρες και μείωσαν τα τσιγάρα κατά ≥ 50%. Περίπου ένας στους τέσσερις συνολικά (οι μισοί αυτής της κατηγορίας) είχε σταματήσει εντελώς το κάπνισμα τσιγάρων.
- Καμία/μερική μεταστροφή (αποτυχόντες) (48%): εξακολουθούσαν να καπνίζουν αποκλειστικά, ή χρησιμοποιούσαν ηλεκτρονικό τσιγάρο αλλά μείωσαν το κάπνισμα κατά < 50%.
Στη συνέχεια εξέτασαν τις αλλαγές στο εκπνεόμενο CO, στα συμπτώματα της ΧΑΠ (βαθμολογία CAT), στα αναπνευστικά συμπτώματα, στη αρτηριακή σκλήρυνση, στην αερόβια ικανότητα (6λεπτο περπάτημα) και στη λειτουργία των πνευμόνων (σπιρομέτρηση, FEV1/FVC). Παρατηρήθηκαν σημαντικές βελτιώσεις στο εκπνεόμενο CO και στη βαθμολογία CAT σε όσους έκοψαν ή μείωσαν σημαντικά το κάπνισμα. Το εκπνεόμενο CO μειώθηκε μάλιστα και στους συμμετέχοντες της 2ης κατηγορίας, παρόλο που είχαν μικρότερη ελάττωση στην κατανάλωση τσιγάρων.
Ποιοι ήταν οι συμμετέχοντες στη μελέτη;#
Η μελέτη E-cigarettes for harm reduction among COPD patients who smoke: A pilot investigation, δημοσιεύθηκε στο Drug and Alcohol Dependence τον Σεπτέμβριο του 2026 από την Eleanor Leavens και τους συνεργάτες της στο Πανεπιστήμιο του Κάνσας και στο Πανεπιστήμιο Ohio State. Όλοι όσοι εντάχθηκαν είχαν ΧΑΠ και κάπνιζαν. Όλοι είχαν προσπαθήσει να σταματήσουν μέσα στην προηγούμενη χρονιά και είχαν αποτύχει. Κανείς δεν ήταν πρόθυμος να κάνει μια φαρμακευτικά υποστηριζόμενη προσπάθεια διακοπής μέσα στις επόμενες τριάντα ημέρες, οπότε οι γιατροί μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν μη εγκεκριμένα εργαλεία για τη διακοπή του καπνίσματος. Ήταν 21 ετών ή μεγαλύτεροι, κάπνιζαν για περισσότερες από 25 από τις τελευταίες 30 ημέρες, και έπρεπε να ενδιαφέρονται να δοκιμάσουν ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο. Αποκλείστηκαν όσοι άτμιζαν ήδη, χρησιμοποιούσαν τακτικά άλλα καπνικά προϊόντα, ήταν έγκυες, ή είχαν κάποιο καρδιακό ή πνευμονολογικό οξύ επεισόδιο τους προηγούμενους τρεις μήνες.
Ογδόντα τρεις άνθρωποι ήταν υποψήφιοι να συμμετάσχουν, 46 εντάχθηκαν στη μελέτη, και 36 ολοκλήρωσαν όλες τις επισκέψεις. Η ανάλυση χρησιμοποίησε 45 συμμετέχοντες που είχαν τουλάχιστον μια μέτρηση στη 12η εβδομάδα.
Η μέση ηλικία ήταν 62 ετών. Κάπνιζαν περίπου 19 τσιγάρα την ημέρα και είχαν σκορ 56.8 σε μια κλίμακα εξάρτησης από το τσιγάρο από 15 έως 76, που σημαίνει υψηλή εξάρτηση, και ένας στους τρεις κάπνιζε τσιγάρα μέντας. Περισσότεροι από τους μισούς είχαν ετήσιο οικογενειακό εισόδημα κάτω από 25.000 δολάρια.

Τι συνέβη με το κάπνισμά;#
Στη 12η εβδομάδα υπήρχαν δύο κατηγορίες χρήσης, με βάση τη χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου τις τελευταίες 7 ημέρες και την αλλαγή στην κατανάλωση τσιγάρων από την αρχή μέχρι τη 12η εβδομάδα. Αυτοί που έκοψαν πλήρως ή μείωσαν > 50% το κάπνισμα. Όλοι οι υπόλοιποι, που είτε κάπνιζαν αποκλειστικά, είτε μείωσαν < 50% την κατανάλωση τσιγάρωων. Το όριο του 50% είχε καθοριστεί πριν ξεκινήσει η μελέτη, επειδή προηγούμενη έρευνα σε βιοδείκτες έδειξε ότι περίπου εκεί μεταβάλλεται πραγματικά η έκθεση σε τοξικές ουσίες.
Είκοσι τέσσερις από τους 45 υπό ανάλυση συμμετέχοντες, το 52% περίπου, βρέθηκαν στην 1η ομάδα. Από αυτούς, οι 11 ανέφεραν ότι δεν κάπνισαν κανένα τσιγάρο την προηγούμενη εβδομάδα. Οι υπόλοιποι 13 εξακολουθούσαν να καπνίζουν, αλλά είχαν μειώσει κατά μέσο όρο 79.1% τον ημερήσιο αριθμό τσιγάρων. Πήγαν δηλαδή από τα 20.3 στα 2.6 τσιγάρα την ημέρα. Στη 2η κατηγορία, επίσης μείωσαν το κάπνισμά τους, κατά 37.0% (μέσος όρος), από 17.3 σε 10.0 τσιγάρα την ημέρα. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι ακόμη και οι άνθρωποι που ανήκαν στην ομάδα “αποτυχίας” μείωσαν το κάπνισμά τους περισσότερο από ένα τρίτο, και το εκπνεόμενο μονοξείδιο του άνθρακά τους μειώθηκε επίσης τη 12η εβδομάδα.

Τι συνέβη στο σώμα τους;#
Η μελέτη μέτρησε επτά αποτελέσματα, και το μοτίβο ήταν συνεπές: όσο μεγαλύτερη η μείωση του καπνίσματος, τόσο καλύτερα τα αποτελέσματα.
| Αποτέλεσμα | Όσοι άλλαξαν | Χωρίς/με μερική αλλαγή | Μέγεθος επίδρασης |
|---|---|---|---|
| Τσιγάρα την ημέρα | −17.7 | −8.2 | — |
| Εκπνεόμενο CO | −13.8 ppm | −7.1 ppm | g = 0.48 |
| Βαθμολογία CAT | −6.5 | −0.5 | g = 0.60 |
| Αναπνευστικά συμπτώματα | −5.2 | −3.7 | g = 0.20 |
| Δυσκαμψία αρτηριών | −0.53 m/s | −0.40 m/s | g = 0.11 |
| Απόσταση 6λεπτου περπατήματος | +29.6 m | +18.5 m | g = 0.26 |
| FEV1/FVC | +0.02 | −0.01 | g = 0.20 |
Δύο από αυτά έχουν κλινική σημασία. Το Τεστ Αξιολόγησης ΧΑΠ, ή CAT, είναι μια κλίμακα οκτώ ερωτήσεων στην οποία μια αλλαγή 2 μονάδων είναι το ελάχιστο που μπορεί πραγματικά να αισθανθεί ως αλλαγή ο ασθενής. Οι “επιτυχόντες” βελτιώθηκαν κατά 6.5 μονάδες, ενώ στην άλλη ομάδα η βελτίωση ήταν κατά μισή μονάδα. Μια μεταβολή μεγαλύτερη από τρεις φορές το κλινικό όριο, μέσα σε δώδεκα εβδομάδες, σε ανθρώπους που δεν μπορούσαν να σταματήσουν το κάπνισμα με άλλο τρόπο, είναι μια μεγάλη αλλαγή.

Το εμπνεόμενο μονοξείδιο του άνθρακα αποτελεί αντικειμενική επιβεβαίωση ότι οι αναφερόμενες μειώσεις τσιγάρων ήταν πραγματικές. Μειώθηκε κατά 13.8 ppm σε όσους πέτυχαν έναντι 7.1 ppm σε όσους απέτυχαν.
Η αρτηριακή σκλήρυνση, όπως μετρήθηκε με την ταχύτητα σφυγμικού κύματος, μόλις που μεταβλήθηκε, παρόλο που άλλες μελέτες δείχνουν ότι η πλήρης μεταστροφή από το κάπνισμα στο άτμισμα συνδέεται με οφέλη μέσα σε 4 εβδομάδες. Η απόσταση του 6λεπτου περπατήματος βελτιώθηκε περισσότερο σε όσους πέτυχαν, αλλά σε περισσότερους από τους μισούς δεν έγιναν μετρήσεις, και οι συγγραφείς δεν μπόρεσαν να κάνουν μια σωστή στατιστική αξιολόγηση. Στη σπιρομέτρηση, ο δείκτης FEV1/FVC, μεταβλήθηκε κατά 0.02 σε όσους πέτυχαν και −0.01 σε όλους τους υπόλοιπους. Αυτό δεν αποτελεί πραγματική αλλαγή στην απόφραξη των αεραγωγών, και δώδεκα εβδομάδες δεν είναι αρκετός χρόνος για να περιμένει κανείς τέτοια αλλαγή. Η δομική βλάβη των αεραγωγών που συσσωρεύτηκε επί δεκαετίες δεν αντιστρέφεται σε 3 μήνες.

Βγαίνουν ασφαλή συμπεράσματα από τη μελέτη;#
Υπάρχουν αρκετοί περιορισμοί σε αυτή τη μελέτη.
Καμία ομάδα ελέγχου. Όλοι έλαβαν ηλεκτρονικά τσιγάρα. Δεν μπορούμε να διαχωρίσουμε την επίδραση της συσκευής από την παλινδρόμηση προς τον μέσο όρο (regression to the mean, ένας στατιστικός όρος), το φαινόμενο Hawthorne, την εποχιακή διακύμανση, ή την εντατική επαφή με τους ερευνητές που πραγματοποίησαν τη μελέτη (4 επισκέψεις, 210 δολάρια αποζημίωση). Ένα σωστό τυχαιοποιημένο (RCT) με σύγκριση φαρμακευτικής αγωγής ή υποκατάστατων νικοτίνης είναι το προφανές επόμενο βήμα — και οι Vojjala et al. έτρεξαν ήδη μια τέτοια πιλοτική μελέτη, χωρίς να βρουν διαφορά μεταξύ ηλεκτρονικών τσιγάρων και συνδυασμού υποκατάστατων στους 3 ή 6 μήνες.
Αρκετοί σταμάτησαν τη συμμετοχή τους στη μελέτη. Περισσότεροι συμμετέχοντες που απέτυχαν εγκατέλειψαν τη μελέτη πριν ολοκληρωθεί. Η πολλαπλή εξομάλυνση (multiple imputation, στατιστική μέθοδος) βοηθά, αλλά αν η απώλεια δεν είναι τυχαία (π.χ. όσοι δυσκολεύονται περισσότερο είναι πιο πιθανό να εγκαταλείψουν τη μελέτη), η προκατάληψη (bias) παραμένει. Οι αναλύσεις ευαισθησίας που προσαρμόστηκαν για ηλικία και φύλο είναι καθησυχαστικές αλλά όχι πλήρως αξιόπιστες.
Μικρή διάρκεια. 12 εβδομάδες είναι μικρός χρόνος για να διαπιστώσουμε μακροχρόνιες αλλαγές. Δεν λένε τίποτα για την υποτροπή, τα μακροχρόνια μοτίβα διπλής χρήσης, ή το αν όσοι αλλάζουν από κάπνισμα σε άτμισμα αρχικά, παραμένουν στην αλλαγή ή επιστρέφουν στο κάπνισμα. Η 5ετής παρακολούθηση του Polosa είναι τα μόνα μακροπρόθεσμα δεδομένα για τη ΧΑΠ που έχουμε — και είναι και αυτή μια μελέτη παρατήρησης.
Περιορισμοί συσκευών και γεύσεων. Δύο συσκευές pod, δύο γεύσεις, μόνο 5% συγκέντρωση νικοτίνης. Οι χρήστες στον πραγματικό κόσμο έχουν άπειρους συνδυασμούς. Γενικεύονται τα ευρήματα σε συστήματα tank, σε χαμηλότερη νικοτίνη, ή σε διαφορετικές προτιμήσεις γεύσης; Είναι άγνωστο. Όμως είναι πάντα προτιμότερο να παρέχεται ελευθερία επιλογής στους συμμετέχοντες, με βάση την προσωπική τους προτίμηση.
Πώς συνδέονται τα ευρήματα με αυτά που ήδη γνωρίζαμε;#
Η ανασκόπηση Cochrane του 2026 για τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ως μέσο διακοπής του καπνίσματος, που κάλυπτε 80 δοκιμές και σχεδόν 30.000 άτομα, βρήκε αποδεικτικά στοιχεία υψηλής βεβαιότητας ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα νικοτίνης υπερτερούν της θεραπείας υποκατάστασης νικοτίνης, με λόγο ποσοστών διακοπής 1.61.
Υπάρχουν δύο ακόμη μελέτες σε τέτοιους ασθενείς με ΧΑΠ:
| Μελέτη | Σχεδιασμός | Πληθυσμός | Βασικό εύρημα |
|---|---|---|---|
| Polosa et al. (2020) | 5ετής προοπτική, μη τυχαιοποιημένη | Καπνιστές με ΧΑΠ που στράφηκαν στο ηλεκτρονικό τσιγάρο | Λιγότερες παροξύνσεις, καλύτερη ποιότητα ζωής, περισσότερη σωματική δραστηριότητα |
| Vojjala et al. (2024) | Πιλοτικό RCT | Χρόνια πνευμονοπάθεια/καρδιοπάθεια/κυκλοφορικό + κάπνισμα | Ηλεκτρονικό τσιγάρο ≈ συνδυαστικό NRT για μείωση CPD (54-60%); καμία διαφορά μεταξύ ομάδων |
| Leavens et al. (2026) αυτή η μελέτη | Δευτερογενής ανάλυση πιλοτικού RCT | Καπνιστές με ΧΑΠ χωρίς κίνητρο διακοπής | 52% άλλαξαν ≥50%; μεσαία επίδραση στο CO & το CAT |
Τρεις ανεξάρτητες ομάδες, διαφορετικοί σχεδιασμοί, όλες κατευθύνονται προς το συμπέρασμα ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα βοηθούν τους ασθενείς με ΧΑΠ να μειώσουν το κάπνισμα και να βελτιώσουν τα συμπτώματά τους. Όλες όμως έχουν σημαντικούς περιορισμούς και τα ευρήματά τους δεν είναι συμπερασματικά.

Γιατί πολλοί από τους ασθενείς που το έχουν ανάγκη δεν θα δοκιμάσουν ποτέ ηλεκτρονικό τσιγάρο;#
Ασχολούμαι με την έρευνα για τη μείωση της βλάβης από τον καπνό εδώ και χρόνια. Αυτή η μελέτη δεν θα αλλάξει τις κατευθυντήριες οδηγίες — είναι πολύ μικρή, πολύ σύντομη, χωρίς ομάδα ελέγχου. Μας δίνει πρώιμες απαντήσεις όμως για ένα συγκεκριμένο κενό: τι συμβαίνει όταν δίνεις ηλεκτρονικά τσιγάρα σε ασθενείς με ΧΑΠ που ρητά δεν θέλουν να σταματήσουν τη νικοτίνη;
Η απάντηση: περίπου οι μισοί κάνουν μια ουσιαστική αλλαγή, και όσοι το κάνουν αναπνέουν καλύτερα και δείχνουν μικρότερη έκθεση στον καπνό. Αυτό δεν είναι λίγο. Για έναν πληθυσμό με λίγες επιλογές και κακή πρόγνωση, το «δεν είναι λίγο» είναι εκεί που ξεκινά η πρόοδος.
Αυτό που με απογοητεύει είναι πόσο καιρό είμαστε κολλημένοι στο πιλοτικό στάδιο. Ο Polosa δημοσίευσε δεδομένα 5 ετών το 2020. Η Vojjala έτρεξε ένα πιλοτικό RCT το 2024. Η Leavens προσθέτει ένα ακόμη πιλοτικό το 2026. Πού είναι το οριστικό RCT με επαρκή στατιστική ισχύ που συγκρίνει ηλεκτρονικά τσιγάρα με βαρενικλίνη ή φαρμακευτικά υποκατάστατα νικοτίνης σε ασθενείς με ΧΑΠ, σχεδιασμένο ώστε να δείξει διαφορά στις παροξύνσεις της νόσου και την επιδείνωση της σπιρομέτρησης; Η διαδικασία PMTA του FDA, η ρυθμιστική επιφύλαξη της EMA, και ο κύκλος «χρειαζόμαστε περισσότερα στοιχεία» καθυστερούν συνεχώς τη δοκιμή που θα απαντούσε πραγματικά την ερώτηση με πειστικό τρόπο.
Εν τω μεταξύ, οι ασθενείς με ΧΑΠ συνεχίζουν να καπνίζουν. Πάνω από 40% συνεχίζουν μετά τη διάγνωση. Οι συμβατικές μέθοδοι διακοπής αποτυγχάνουν επανειλημμένα. Η μείωση της βλάβης δεν είναι γι’ αυτούς μια θεωρητική συζήτηση — είναι η μόνη πόρτα που παραμένει ανοιχτή.

Το πρόβλημα των λανθασμένων αντιλήψεων#
Η δοκιμή του Κάνσας είχε μια προϋπόθεση στην επιλογή των συμμετεχόντων που κρύβει το μεγαλύτερο πρόβλημα. Όλοι όσοι εντάχθηκαν έπρεπε να ενδιαφέρονται να δοκιμάσουν ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο. Οι άνθρωποι που θα ωφελούνταν περισσότερο από μια τέτοια μελέτη είναι ως επί το πλείστον εκείνοι που δεν θα έφταναν ποτέ μέχρι εκεί, επειδή έχουν πεποιθήσεις ή ακούν συμβουλές που τους σταματούν πριν καν ξεκινήσουν.
Τα δεδομένα για τις λανθασμένες αντιλήψεις του κοινού και των γιατρών είναι ξεκάθαρα. Μια μελέτη του 2024 σε πάνω από 1.000 Αμερικανούς γιατρούς βρήκε ότι το 80.5% πιστεύει λανθασμένα ότι η νικοτίνη προκαλεί καρκίνο, το 83.3% ότι προκαλεί καρδιαγγειακή νόσο και το 80.9% ότι προκαλεί ΧΑΠ. Παρόμοια ευρήματα μεταξύ επαγγελματιών υγείας έχουν αναφερθεί στην Ελλάδα ήδη από το 2016, και πιθανότατα είναι χειρότερα τώρα. Οι Jackson et al. ανέφεραν ότι μεταξύ 2014 και 2023 το ποσοστό των καπνιστών που θεωρούσαν τα ηλεκτρονικά τσιγάρα πιο επιβλαβή από το κάπνισμα είχε περισσότερο από διπλασιαστεί. Η μεγαλύτερη ειρωνεία είναι ότι όσο αυξάνονται τα αποδεικτικά στοιχεία που δείχνουν ξεκάθαρα τον χαμηλότερο κίνδυνο των ηλεκτρονικών τσιγάρων σε σύγκριση με τα τσιγάρα, τόσο ενισχύονται οι λανθασμένες αντιλήψεις.

Δεν πρόκειται για απλές παρεξηγήσεις. Είναι συστημικές, ευρέως διαδεδομένες λάθος απόψεις, και εμποδίζουν τη δοκιμή εναλλακτικών προϊόντων με σκοπό τη διακοπή του καπνίσματος. Ένας ασθενής με ΧΑΠ που νομίζει ότι η νικοτίνη προκαλεί την ασθένειά του, δεν έχει κανένα λόγο να δοκιμάσει ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο. Ένας γιατρός που πιστεύει ότι η νικοτίνη προκαλεί καρκίνο δεν θα το συστήσει. Η μελέτη Leavens δείχνει τι είναι δυνατό όταν οι ασθενείς το δοκιμάζουν: οι μισοί μειώνουν ουσιαστικά το κάπνισμα, τα συμπτώματα βελτιώνονται, η έκθεση σε τοξικές ουσίες μειώνεται. Αλλά αυτή η πόρτα ανοίγει μόνο αν ασθενείς και πάροχοι υγείας έχουν ακριβείς πληροφορίες. Αυτή τη στιγμή, δεν έχουν. Και το κενό διευρύνεται.
Αυτή η επιδείνωση δεν ήταν απαραίτητα σταδιακή ή τυχαία. Οι αντιλήψεις επιδεινώθηκαν απότομα στα τέλη του 2019 κατά τη διάρκεια του περιστατικού EVALI στις Ηνωμένες Πολιτείες, το οποίο αποδόθηκε ευρέως από τα μέσα ενημέρωσης στα ηλεκτρονικά τσιγάρα νικοτίνης, πριν ανιχνευθεί σε παράνομα προϊόντα κάνναβης που περιείχαν οξική βιταμίνη E. Επιδεινώθηκαν επίσης καθώς η “επιδημία ατμίσματος των νέων” έγινε το κυρίαρχο αφήγημα.
Ο λόγος που αυτό έχει σημασία είναι ότι η πεποίθηση αλλάζει τη συμπεριφορά. Στην αμερικανική μελέτη Population Assessment of Tobacco and Health, οι διπλοί χρήστες που πίστευαν ότι το άτμισμα είναι λιγότερο επιβλαβές από το κάπνισμα ήταν πιο πιθανό να περάσουν στο αποκλειστικό άτμισμα (διακόπτοντας πλήρως το κάπνισμα) και λιγότερο πιθανό να υποτροπιάσουν στα συμβατικά τσιγάρα έναν χρόνο αργότερα. Το 2015, είχα αναφέρει ότι η αντίληψη για υψηλότερο κινδύνο για τα ηλεκτρονικά τσιγάρα συνδέεται με τη διπλή χρήση ηλεκτρονικών και συμβατικών τσιγάρων. Αυτή η λανθασμένη αντίληψη αποτελεί και μόνη της έναν κίνδυνο για την υγεία, επειδή αποθαρρύνει τους καπνιστές από το να μειώσουν ουσιαστικά τη βλάβη τους δοκιμάζοντας εναλλακτικά προϊόντα με σκοπό την πλήρη διακοπή του καπνίσματος.

Η συνέπεια πλήττει περισσότερο από κάθε άλλον ακριβώς τον πληθυσμό αυτής της δοκιμής. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία καπνιστές, οι καπνιστές με χαμηλότερο εισόδημα, και οι καπνιστές με λιγότερη τυπική εκπαίδευση εμφανίζουν σταθερά τις πιο ανακριβείς αντιλήψεις για τον σχετικό κίνδυνο, και αυτοί είναι οι ίδιοι πληθυσμοί όπου το ποσοστό καπνίσματος παραμένει υψηλό. Ένας ασθενής με ΧΑΠ που πιστεύει ότι το άτμίσμα είναι εξίσου επικίνδυνο με το κάπνισμα, απλά θα συνεχίσει να καπνίζει, και πιθανότατα να τον παρακολουθεί ένας γιατρός που μοιράζεται την ίδια πεποίθηση. Αυτό είναι ένα πρόβλημα που αδυνατούμε μέχρι σήμερα να αντιμετωπίσουμε.
Τι πρέπει να γίνει στη συνέχεια;#
Μια σωστά σχεδιασμένη τυχαιοποιημένη δοκιμή με μια συγκριτική ομάδα ελέγχου, ηλεκτρονικά τσιγάρα έναντι βαρενικλίνης ή υποκατάστατων νικοτίνης σε ασθενείς με ΧΑΠ, διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους. Ερωτήματα δευτερεύοντος ενδιαφέροντος που αξίζει να απαντηθούν: αν όσοι πετύχουν την πλήρη διακοπή του καπνίσματος διαφέρουν πραγματικά σε βάθος χρόνου στην εξέλιξη της νόσου, και αν οι βελτιώσεις τη 12η εβδομάδα παραμένουν, αυξάνονται, ή “ξεθωριάζουν”.
Στην καθημερινή κλινική πράξη, τα πράγματα θα πρέπει να είναι πιο απλά. Όταν ένας ασθενής με ΧΑΠ που καπνίζει έχει δοκιμάσει και αποτύχει στις εγκεκριμένες επιλογές και δεν ενδιαφέρεται για μια ακόμη προσπάθεια, το «συνέχισε να καπνίζεις» δεν είναι αποδεκτό σχέδιο θεραπείας. Ένα νόμιμο ηλεκτρονικό τσιγάρο, με σωστή παρακολούθηση, είναι μια επιλογή που αξίζει να συζητηθεί.

Ερωτήσεις και απαντήσεις#
θεραπεύει το άτμισμα τη ΧΑΠ; Όχι. Τίποτα από ό,τι είναι διαθέσιμο σήμερα δεν τη θεραπεύει. Αυτό που κάνει η διακοπή του καπνίσματος είναι να επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου και να μειώνει τις παροξύνσεις. Από εκεί προέρχονται τα πραγματικά οφέλη και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Το άτμισμα είναι ένα μέσο για να απομακρυνθούν από τον καπνό άνθρωποι που δεν μπορούν να το κόψουν από μόνοι τους ή με φάρμακα, όχι μια θεραπεία για τους κατεστραμμένους αεραγωγούς.
Είναι το άτμισμα ασφαλές για κάποιον με ΧΑΠ; Τίποτα δεν είναι απόλυτα ασφαλές και το να μην χρησιμοποιείς τίποτα είναι η καλύτερη επιλογή. Αλλά η ερώτηση εδώ δεν είναι να επιλέξεις μεταξύ ατμίσματος και καμίας χρήσης. Είναι μεταξύ ατμίσματος και συνέχισης του καπνίσματος. Το άτμισμα είναι μακράν λιγότερο επιβλαβές από το κάπνισμα.
Έχω ΧΑΠ και εξακολουθώ να καπνίζω. Πρέπει να ξεκινήσω το άτμισμα; Δοκίμασε πρώτα τα εγκεκριμένα φάρμακα, με πραγματική υποστήριξη, επειδή λειτουργούν για κάποιους ανθρώπους και είναι η καλύτερη και εγκεκριμένη επιλογή. Αν έχεις ήδη δοκιμάσει και αποτύχει, ή δεν θέλεις να τα δοκιμάσεις, η πλήρης διακοπή του καπνίσματος με ένα νόμιμο ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι πολύ καλύτερη από το να συνεχίζεις να καπνίζεις. Δοκίμασέ το, με τον γιατρό σου δίπλα σου και όχι μόνος σου. Και ελπίζω να βρεις έναν ανοιχτόμυαλο γιατρό.
Τι γίνεται με τη διπλή χρήση; Οι συμμετέχοντες που άλλαξαν μόνο εν μέρει τα πήγαν καλύτερα από τους αποκλειστικούς καπνιστές, αλλά το κλινικό όφελος ήταν μακράν καλύτερο για όσους διέκοψαν πλήρως το κάπνισμα.
Πόσο θα χρειαστεί μέχρι να νιώσω καλύτερα; Σε αυτή τη μελέτη η βελτίωση των συμπτωμάτων εμφανίστηκε μέσα σε 12 εβδομάδες. Οι δομικές μετρήσεις, η λειτουργία των πνευμόνων και η δυσκαμψία των αρτηριών δεν μεταβλήθηκαν σε αυτό το διάστημα και δεν αναμενόταν να μεταβληθούν επειδή είναι πολύ μικρό το διάστημα παρακολούθησης.
Πηγές#
Leavens ELS, Wagener TL, Brown AR, Mayo MS, Lambart L, Ellerbeck EF, Billinger SA, Sanderson Cox L, Comfort B, Nollen NL. E-cigarettes for harm reduction among COPD patients who smoke: A pilot investigation. Drug and Alcohol Dependence 2026;288:113343. doi:10.1016/j.drugalcdep.2026.113343.



